Belastingschuld saneren

WHOA en de Belastingdienst: zo saneert u een belastingschuld

Bij vrijwel elke sanering in het mkb is de Belastingdienst de grootste schuldeiser. Achterstallige loonheffing, btw en uitgestelde coronaschulden lopen snel op. Zonder de Ontvanger komt er geen akkoord tot stand, of het moet door de rechter worden opgelegd.

Op deze pagina leest u wanneer de Ontvanger instemt met een WHOA-akkoord, wat er gebeurt als hij tegenstemt en wat er per 1 januari 2027 verandert.

Twee routes: saneringsakkoord of WHOA-akkoord

Een belastingschuld kan op twee manieren worden gesaneerd.

• Buitengerechtelijk saneringsakkoord. De Ontvanger werkt mee als alle schuldeisers meedoen en aan zijn voorwaarden is voldaan. Eén weigerachtige schuldeiser kan het akkoord blokkeren.
• WHOA-akkoord. Het akkoord wordt in stemming gebracht per klasse van schuldeisers. Stemt ten minste één klasse in, dan kan de rechtbank het akkoord homologeren en is het bindend voor alle betrokken schuldeisers, ook voor de Ontvanger als die tegenstemt.

In de praktijk is de WHOA vaak de enige werkbare route zodra er meer dan een handvol schuldeisers is. Lees meer over hoe een WHOA-traject verloopt.

Wanneer stemt de Ontvanger in met een WHOA-akkoord?

Het beleid staat in de Leidraad Invordering 2008. De Ontvanger kan instemmen als:

• het akkoord schriftelijk is aangeboden en voldoet aan de wettelijke eisen van artikel 375 Faillissementswet;
• de Ontvanger is ingedeeld in een klasse waarin zijn wettelijke voorrang voldoende tot uiting komt;
• het aannemelijk is dat de rechtbank het akkoord zal homologeren.

De Ontvanger stemt niet in als zijn vordering wordt omgezet in aandelen. Wel kan hij instemmen als niet alle schuldeisers bij het akkoord worden betrokken, of als andere schuldeisers aandelen ontvangen.

Het dubbele percentage en de 20%-regel

Omdat de Ontvanger een wettelijk voorrecht heeft, hanteert hij als uitgangspunt dat hij ten minste het dubbele percentage ontvangt van wat concurrente schuldeisers krijgen. De WHOA bepaalt daarnaast dat kleine mkb-schuldeisers in beginsel ten minste 20% van hun vordering moeten ontvangen. Die twee regels botsen regelmatig. De Leidraad bepaalt daarom dat de Ontvanger rekening houdt met de 20%-regel en onder omstandigheden ook instemt als hij niet het dubbele percentage krijgt.

Rekenvoorbeeld

Een onderneming heeft € 2.000.000 belastingschuld en € 1.000.000 aan concurrente schuldeisers, grotendeels mkb-leveranciers. Er is € 700.000 beschikbaar voor het akkoord.

Verdeling	Belastingdienst	Concurrente schuldeisers
Op basis van het dubbele percentage	28% (€ 560.000)	14% (€ 140.000)
Met de 20%-regel	25% (€ 500.000)	20% (€ 200.000)

In de eerste verdeling krijgen de mkb-schuldeisers minder dan 20%. Dat akkoord loopt bij homologatie een groot risico. In de tweede verdeling krijgt de Ontvanger nog steeds meer dan de concurrente schuldeisers, maar niet het dubbele. Met een goede onderbouwing is dat een verdeling waar de Ontvanger mee kan instemmen.

Wat als de Ontvanger tegenstemt?

Een tegenstem van de Ontvanger betekent niet het einde van het akkoord. Als ten minste één klasse instemt en het akkoord aan de wettelijke toetsen voldoet, kan de rechtbank het toch homologeren. Twee toetsen zijn daarbij cruciaal:

• De Ontvanger mag niet slechter af zijn dan bij faillissement. Dat vraagt een onderbouwde vergelijking tussen de reorganisatiewaarde en de liquidatiewaarde van de onderneming.
• De wettelijke rangorde moet worden gerespecteerd. Afwijken mag alleen met een redelijke grond, en zonder dat schuldeisers daardoor in hun belangen worden geschaad.

Wordt het akkoord gehomologeerd zonder instemming van de Ontvanger, dan verleent hij geen kwijtschelding voor het restant, maar neemt hij ook geen verdere invorderingsmaatregelen. Belastingteruggaven die betrekking hebben op de periode vóór de homologatie worden verrekend met het restant.

Schuldeisers buiten het akkoord houden

Ondernemers willen kritische leveranciers vaak buiten het akkoord houden. Dat kan, mits daar een redelijke grond voor is. De Ontvanger accepteert dat zogenoemde dwangcrediteuren volledig worden betaald: leveranciers zonder wie de onderneming niet verder kan en die niet aan een akkoord willen meewerken. Sinds juli 2025 hoeven die leveranciers daarvoor niet meer vooraf te worden ingelicht. De redelijke grond moet nog steeds worden onderbouwd.

Let op: wie veel schuldeisers buiten het akkoord houdt, verlaagt de uitkering aan de schuldeisers die wel meedoen, ook aan de Belastingdienst. Wij werkten dat uit in een rekenvoorbeeld over crediteuren binnen en buiten het akkoord.

Wat verandert er per 1 januari 2027?

Per 1 januari 2027 treedt een wijziging van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 in werking. De belangrijkste punten voor saneringen:

• Bezwaar en beroep. Tegen beslissingen over uitstel en kwijtschelding staat bezwaar en daarna beroep bij de belastingrechter open, in plaats van administratief beroep.
• Peildatum. De ondernemer kan een peildatum vóór de indiening van het verzoek kiezen. Vanaf die datum moeten alle fiscale verplichtingen tijdig worden nagekomen.
• Nog niet opgelegde schulden. Schulden over tijdvakken vóór de peildatum, waaronder btw-correcties, kunnen worden meegenomen. Latere teruggaven worden verrekend.
• Voorwaarden gecodificeerd. Het dubbele percentage, een substantieel aanbod, geen achterstelling in percentage of betalingstempo en reële vooruitzichten op duurzame continuïteit staan nu in de regeling zelf.
• Douanerechten. Traditionele eigen middelen van de EU, zoals douanerechten, moeten volledig worden voldaan.

De regeling wijzigt de WHOA zelf niet. De bevoegdheden van de rechter bij homologatie blijven ongewijzigd.

Onze reactie op de consultatie

In februari 2026 reageerde Hermes Advisory op de consultatie van deze regeling. Wij pleitten onder meer voor een drempelbedrag voor kleine operationele schuldeisers, voor het behoud van de mogelijkheid om btw in het akkoord op te nemen en voor ruimere mogelijkheden om het akkoordbedrag aan de Belastingdienst op termijn te voldoen. Lees onze consultatiereactie.

Zo pakken wij het aan

Hermes Advisory begeleidde 150 schuldakkoordtrajecten. In het grootste deel daarvan was de Belastingdienst een van de belangrijkste schuldeisers. Bekijk ons trackrecord.

• Vroeg overleg met de Ontvanger. Wij brengen de Ontvanger vroeg in het traject op de hoogte, zodat bezwaren bekend zijn voordat het akkoord wordt aangeboden.
• Onderbouwing door Register Valuators. De vergelijking tussen reorganisatiewaarde en liquidatiewaarde is de kern van elke beoordeling, door de Ontvanger en door de rechtbank.
• Klassenindeling. Wij delen de klassen zo in dat de voorrang van de Ontvanger zichtbaar is en de 20%-regel wordt gerespecteerd.
• Stemming via ICRA. Aanbieding, stemming en verslaglegging verlopen via ICRA, ons eigen platform.

Veelgestelde vragen

Kan de Belastingdienst een WHOA-akkoord tegenhouden?

Nee, niet zelfstandig. Als ten minste één klasse instemt en het akkoord voldoet aan de wettelijke toetsen, kan de rechtbank het akkoord ook tegen de stem van de Ontvanger in homologeren.

Krijgt de Belastingdienst altijd het dubbele percentage?

Dat is het uitgangspunt, maar geen harde eis bij een WHOA-akkoord. De Ontvanger houdt rekening met de 20%-regel voor mkb-schuldeisers en kan ook instemmen als hij minder dan het dubbele ontvangt.

Kan een belastingschuld worden omgezet in aandelen?

De Ontvanger stemt niet in met een akkoord waarin zijn eigen vordering wordt omgezet in aandelen. Andere schuldeisers kunnen wel aandelen ontvangen.

Wat gebeurt er met belastingteruggaven na het akkoord?

Teruggaven die betrekking hebben op de periode vóór het akkoord worden verrekend met het deel van de schuld dat onbetaald blijft. Ze worden niet uitbetaald.